Haftalık Ekonomi Bülteni 17.02.2020

tarafından
11
Haftalık Ekonomi Bülteni 17.02.2020

İşsizlik seviyesi Kasım ayında yüzde 13,3’e geriledi.

İşsizlik seviyesi Kasım ayında 0,1 puan azalarak yüzde 13,3’e gerilerken geride bıraktığımız senenin aynı devresine göre 1 puan yukarıda kaldı. 2019 senesinde ortalama yüzde 13,7 olarak gerçekleşen işsizlik seviyesi 2005 senesinden bu yana belirtiler serinin ortalamasının (yüzde 10,3) üstünde kaldı.

Genç işsizlik seviyesi Ağustos ayında yüzde 27,4 ile belirtiler serinin tarihi yüksek standardına çıkmıştı. İşsizlik seviyesindaki ılımlı gerilemeye paralel olarak Kasım ayında yüzde 24,5’e geriledi.

İş aramayıp çalışmaya hazır olanların da dahil bulunduğu geniş tanımlı işsizlik seviyesi geride bıraktığımız sene Kasım ayında yüzde 17,8 iken bu sene yüzde 18,8’e yükseldi.

Sanayi ve hizmet pazarında istihdam artışı gözlenirken inşaat ve tarım sektörlerindeki istihdam azalışının zayıfladığı izlenmekte.

Sanayi üretimi Aralık ayında yüzde 8,6 arttı.

Takvim etkisinden ayrıştırılmış (tea) bilgilere göre endüstri üretimi Aralık ayında senelik bazda yüzde 8,6 ile Ocak 2018’den bu yana en yüksek senelik artışı kaydetti.

Çeyreklik bazda endüstri üretimi 2018 senesi son çeyreği itibariyle bir önceki senenin aynı çeyreğine göre gerileme gösterdi. Üst üste dört çeyrek daralmanın sonrasında 2019 seneninın son çeyreğinde senelik bazda yüzde 5,8’lik artış izlendi. Sanayi üretimi artışı ile GSYH’deki artış arasındaki temas öneme alındığında senenin son çeyreğinde yüzde 5’in üstünde ekonomik büyüme gerçekleşeceğine işaret etmekte. YEP’teki senelik büyüme (yüzde 0,5) hedefine ulaşılması amacıyla son çeyrekte yüzde 4,5 seviyesinda bir büyümenin gerçekleşmesi gerekmekte.

Yıllık ortalama endüstri üretim endeksi 2005’ten bu yana belirtiler seride 2008 ve 2009 senelerinde yüzde 0,6 ve yüzde 9,9 seviyesinda gerileme gösterirken 2019 senesinde da son çeyrekteki artışa karşın yüzde 0,6 seviyesinda düşüş kaydetti.

Yüksek teknolojili ürünlerin üretimi ise geride bıraktığımız senenin ortalamasına göre yüzde 18,2 seviyesindaki artışla ilgi çekti. İktisadi etkinlik kollarına göre mobilya pazarındaki üretim yüzde 2,3 seviyesinda daralırken otomotiv pazarındaki üretim yüzde 4,5’lik düşüş gösterdi.

Cari denge 2019’da 1,7 milyar dolar çok verdi.

Cari işlemler dengesi Aralık ayında 2,8 milyar dolar açık vermesine karşın 2019 senesi çapında 1,7 milyar dolar çok verdi. 2018 senesinde 28,3 milyar dolar olan cari açığın çokya dönmesinde dış ticaret açığındaki daralma ve turizm gelirlerindeki artış etkili oldu. 2019 senesinde dışalım yüzde 2,1 seviyesinda artarken dışalımın yüzde 9,1 seviyesinda daralması ile dış ticaret açığı 24 milyar dolar daraldı. Net turizm gelirleri de yüzde 25 seviyesinda artışla cari çokya katkıda bulundu.

Net enerji ve altın dışalımı hariç cari çok 2018 senesinde 19 milyar dolar iken 2019’da 44,8 miyar dolara çıktı.

Yıl çapında finans hesabının alt kalemlerinde direkt olarak yatırımlarda 5,5 milyar dolar net giriş olurken, portföy yatırımlarında 1,1 milyar dolarlık net sermaye çıkışı gerçekleşti. Doğrudan yatırım girişindeki tutarın yüzde 57,3’ü net gayrimenkul yatırımlarından kaynaklandı.

2019 senesinde uzun vadeli dış borç çevirme seviyesi bankacılık pazarında yüzde 76,3’ten 73,5’e, özel sektörde ise yüzde 137,5’ten 89,1’e gerilemiş oldu. Rezerv varlıklar ise 2018 senesi çapında 10,4 milyar dolar daralırken 2019’da 6,3 milyar dolarlık artış gösterdi.

Dış ticaret birim değer endeksleri geriledi.

2019 senesinde dışalım birim değer endeksi yüzde 4,4, dışalım birim değer endeksi de yüzde 4,2 seviyesinda düşüş gösterdi. Miktar endekslerinde ise dışalımta yüzde 6,8’lik artış gözlenirken dışalımta yüzde 5’lik düşüş gerçekleşti.

İhracat birim değer dizininin dışalım birim değer endeksine seviyesi olarak hesaplanan dış ticaret haddi, hem aylık bazda hem de senelik bazda artış kaydetti. Dış ticaret haddindeki artış geride bıraktığımız senenin aynı devresine göre Türkiye’nin daha ucuza mal alıp daha pahalıya mal sattığını göstermekte.

TCMB Beklenti Anketi

Ankette 2020 senesi sonu enflasyonu yüzde 10,06 olarak ön görü edilirken, Şubat ayı çoğunluklu ortalama fonlama maliyeti beklentisi yüzde 10,91’e indi. Ankette 2020 sene sonu dolar kurunun senelik bazda yüzde 10’un üstünde artışla 6,4485 düzeyinde olacağı beklenmekte. Aralık ayı anketinde 2020 senesi büyüme beklentisi yüzde 3,2 iken Şubat ayı anketinde yüzde 3,5’e yükseldi. Cari denge beklentisi ise 13,8 milyar dolar açık olacağı yönünde.