Haftalık Ekonomi Bülteni 10.02.2020

tarafından
12
Haftalık Ekonomi Bülteni 10.02.2020

Bankacılık pazarında kredi artışı %11 oldu

Türk bankacılık sektörünün krediler toplamı Ağustos ve Eylül aylarında senelik bazda gerileme kaydederken, senenin son çeyreğinde artış göstererek Aralık ayında yüzde 11’lik artışla 2,655 milyar TL’ye genişledi. Kredi hacmindeki artış, YP kredilerinin (sepet kura göre döviz karşılığı) yüzde 5,3’lük azalışına karşın TP kredilerinin yüzde 14’lük artışından kaynaklandı. Kur etkisinden ayrıştırılmış kredi hacmi ise senelik bazda yüzde 6,4 seviyesinda artış gösterdi.

Sektörün kredi hacminin yüzde 10’unu meydana getiren dışalım kredileri toplamı Aralık ayında senelik bazda yüzde 11,8 seviyesinda 29 milyar TL artarak 274,7 milyar TL’ye ulaştı. Türk Eximbank dışalım kredileri ise 2019 senesinde yüzde 10,3’lük artış göstererek 142,89 milyar TL ile rekor düzeye çıktı.

Mevduat ve kredi faizleri Haziran ayından bu yana azalışını devam ettirmekte. Tüketici kredileri faizi Haziran ayının ilk haftasındaki yüzde 29,13 seviyesinden 31 Ocak haftasında yüzde 14,18’e geriledi. Aynı devrede azalış gösteren mevduat faizleri yüzde 9,49’a, ticari kredi faizleri de yüzde 11,25 standardına indi.

Dolar bazında yayınlanan bilgilere göre, YP kredilerin YP mevduata seviyesi yüzde 96’dan yüzde 77,5’e geriledi. Bunda YP cinsinden kredilerin 10,4 milyar dolarlık azalışı ve YP mevduat toplamının 189 milyar dolardan 220,9 milyar dolara çıkması etkili oldu. Aynı devrede TL cinsinden kredilerin TL mevduatlarına seviyesi ise yüzde 138’den yüzde 130’a geriledi.

2019 senesinde bankacılık sektörü net karı yüzde 8 seviyesinda daralırken sermaye yeterliliği standart rasyosu yüzde 18,43 oldu. Sektörün tahsili gecikmiş alacakları (TGA) ise senelik bazda yüzde 55,3 seviyesinda artışla 96,66 milyar TL’den 150,11 milyar TL’ye yükseldi. Tahsili gecikmiş alacakların kredi hacminden 5 kat daha süratli yükselmesi ile kredilerin takibe dönüşüm seviyesi yüzde 3,87’den yüzde 5,33’e yükselmiş oldu.

İhracatta en yüksek Ocak ayı performansı gerçekleşti.

Ticaret Bakanlığının açıkladığı geçici dış ticaret verilerinde genel ticaret sistemine (GTS) göre Ocak ayı dışalımı senelik bazda yüzde 6,1 seviyesinda 849 milyon dolarlık artışla 14,77 milyar dolar olarak en yüksek Ocak ayı performansını gerçekleştirdi. 2018 seneninın ikinci %50 sinde düşüşe geride bıraktığımız ve 2019 seneninın son çeyreğinde artış gösteren dışalım, Ocak ayında senelik bazda yüzde 19 ile artışını sürdürdü. Böylece dış ticaret açığı da aşağı yukarı iki katına, 4,5 milyar dolara çıktı.

İhracat hacmi 2019 senesi sonucunda 180,5 milyar dolar gerçekleşirken, Ocak ayında 12 aylık birikimli dışalım 181,58 milyar dolara yükseldi.

Hazine ve Maliye Bakanlığının 30 Eylül’de yayınladığı Yeni Ekonomi Programı’nda 2020 senesi sonu dışalım amacı genel ticaret sistemine göre 190,0 milyar dolar olarak açıklanmıştı. İhracat hacmi 2019 senesinde 180,7 milyar dolar olarak gerçekleşirken 2020 YEP amacıne ulaşılması amacıyla sene çapında yüzde 5,1’lik artış beklenmekte.

Ocak ayı TÜFE beklentilerin üstünde gerçekleşti.

Ocak ayında tüketici fiyat dizini (TÜFE) aylık bazda yüzde 1,06 olan pazar beklentisinin üstünde yüzde 1,35’lik artış gösterdi. 2019 senesinde gerileme kaydeden senelik tüketici fiyatları enflasyonu, Eylül ve Ekim aylarında baz etkisiyle Temmuz 2017’den sonra ilk defa tek hanelere inerken Ocak ayında yüzde 12,15 değerini aldı.

Yurt içi yapımcı fiyatları enflasyonu (Yİ-ÜFE) Ocak ayında aylık bazda yüzde 1,84, senelik bazda ise yüzde 8,84’lük artış kaydetti. 2019 senesi Ocak ayında senelik artış yüzde 32,93 düzeyindeydi. Üretici fiyatlarının döviz kuruna daha duyarlı olması sebebiyle kur oynaklığının gerilemesi ÜFE enflasyonunu sınırlandırmakta.

Yeni Ekonomi Programı’nda belirtiler 2020 sene sonu enflasyon beklentisi yüzde 8,5 iken TCMB’nin son enflasyon raporuna göre sene sonu tahmini yüzde 8,2. Öte yandan, TCMB beklenti anketinde enflasyonun sene sonucunda yüzde 10,01 seviyesinda gerçekleşeceği beklenmekte.

Türkiye İmalat Sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) Ocak’ta 51,3’e yükseldi.

2020 senesi ile beraber, 21 ay sonra dizin 50 eşik değerinin üzerine çıkarak 51,3 değerini aldı.

İstanbul Sanayi Odası ve IHS Markit’in raporuna göre talepteki iyileşme, Ocak ayında yeni siparişlerin büyüme bölgesine geçip gitmesini sağladı. Büyüme sürati ılımlı olmakla beraber Mart 2018’den beri en kuvvetli düzeyde gerçekleşti. Yeni dışalım siparişleri de artış kaydederek 5 aylık düşüş trendini sona erdirdi.

Reel Efektif Döviz Kuru (REDK) Endeksi Ocak ayında sınırlı gerileme kaydetti.

REDK nominal efektif döviz kurundaki nispi fiyat etkisi arındırılarak elde edilir. REDK dizinindeki artışlar (azalışlar) ticaret ortaklarına kıyasla daha pahalı (ucuz) dışalım ve daha ucuz (pahalı) dışalım manasına geldiği amacıyla genel anlamda rekabet kayıbı (avantajı) şeklinde yorumlanabilir.

REDK dizini 2020 Ocak ayı itibarıyla son bir senede yüzde 0,1 seviyesinda geriledi. Aynı devre de sepet kur yüzde 8,6 seviyesinda yükselmesine karşın enflasyonun yüzde 12,15 olması kur artışından kaynaklı rekabet avantajını sınırlamakta.

Öte yandan, REDK önceki aya göre ılımlı (yüzde 0,5) gerileyerek yatay seyrini sürdürdü.